Donderdag, 15-3-2018
Publieke Toegang
15
Maart 2018
ma di wo do vr za zo
      01 02 03 04
05 06 07 08 09 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  
  stille omgang
Omschrijving:
De Stille Omgang is een door katholieken uitgevoerde devotionele nabootsing in stilte en zonder uiterlijk vertoon van de vroegere processie ter herdenking van het Amsterdamse hostiewonder uit 1345. Deze stille tocht wordt elk jaar in de nacht van zaterdag op zondag na de 15e maart gelopen in de oude binnenstad van Amsterdam. In 2010 namen rond de 7.000 mensen deel aan de processie.

De processie herdenkt het Mirakel van Amsterdam van 15 maart 1345. Een stervende man in de Kalverstraat braakte de heilige hostie uit tezamen met voedsel dat door hem ervoor genuttigd was, nadat hem het viaticum (ziekencommunie) was gegeven. Het braaksel, inclusief de heilige hostie, werd in het haardvuur gegooid uit eerbied, maar de volgende ochtend bleek dat de hostie ongeschonden in de as werd gevonden. Een werkvrouw bracht de hostie naar de pastoor, maar de volgende dag keerde de heilige hostie terug naar de woning in de Kalverstraat. Dit herhaalde zich twee keer. Dit vervolgwonder met de hostie werd gezien als een teken dat hier speciale verering aan de hostie en Christus diende te geschieden. Het verhaal verspreidde zich snel en bedevaartgangers kwamen in groten getale naar Amsterdam. Op de plaats waar de woning had gestaan werd daarom een grote bedevaartkapel (Heilige Stede) gebouwd, die na 1578 als protestantse kerk ging dienen totdat het monument in 1908 werd afgebroken.

Met de Alteratie van Amsterdam in 1578 werd de middeleeuwse sacramentsprocessie ter ere van het wonder van 1345 verboden. Het devotioneel individueel volgen van het parcours van die processie bleef echter in de 17e en de 18e eeuw wel in gebruik. Aangezien katholieken in Nederland in de 19e eeuw - niettegenstaande de godsdienstvrijheid sinds 1795 - nog steeds geen processies mochten houden (Processieverbod van 1848) zochten zij hun toevlucht tot alternatieven. Een daarvan was het doen van een stille omgang, zonder gebed, gezang, kerkelijke kledij of attributen. Een dergelijk stoet viel namelijk niet onder het processieverbod. Toen het processieverbod in de 20e eeuw verdween was met name de Stille Omgang van Amsterdam een zo sterke traditie geworden dat men die tot op de dag van vandaag heeft gehandhaafd.

In 1881 werd de Stille Omgang voor het eerst door enkele personen in het geheim gelopen, ge´nitieerd door Joseph Lousbergh en zijn vriend Carel Elsenburg. De kapel van het Heilig Mirakel, waar omheen werd gelopen bestond toen nog, maar in 1908 werd deze kapel aan het Rokin gesloopt door de (protestantse) eigenaren, om te voorkomen dat deze "Heilige Stede" in bezit van de katholieken zou komen en ooit voor de roomse eredienst heringericht zou kunnen worden. De zoon, kleinzoon en achterkleinzoon van Carel Elsenburg zijn allen voorzitter van het genootschap van de Stille Omgang geweest.

De 75ste Stille Omgang in 1956 in Amsterdam
Om het mirakel te herdenken, lopen katholieke Amsterdammers en gelovigen van buiten de stad elk jaar een stille processie, waarbij geen enkel woord wordt gesproken, dit vanwege het tot voor enige jaren (tot 1983) geldende processieverbod in plaatsen ten noorden van de grote rivieren (waar reeds honderden jaren de protestantse overheid deze plechtigheden had verboden en de katholieke bedienaren vervolgd). De processie loopt langs de vroegere grenzen van de stad, en onder andere over de Heiligeweg, een zijstraat van de Kalverstraat. De processie loopt ook over het Spui, de Nieuwendijk, de Warmoesstraat en de Nes.

1:00  
2:00  
3:00  
4:00  
5:00  
6:00  
7:00  
8:00  
9:00  
10:00  
11:00  
12:00  
13:00  
14:00  
15:00  
16:00  
17:00  
18:00  
19:00  
20:00  
21:00  
22:00  
23:00  


[Printversie]